Pages Navigation Menu

Joanna Papuzińska – wychowawczyni pokoleń

Joanna Papuzińska – wychowawczyni pokoleń

Gdyby zliczyć ziarnka piasku, ilość liści w sporym lasku, krople w morzu, chabry w zbożu, Szczeciniaków na Pomorzu, kotów w ciut za ciasnym bucie, nawet wtedy, w dużym skrócie trudno byłoby zasługi zliczyć drogiej nam Papugi.
Anna Onichimowska

Ten wierszyk Anny Onichimowskiej pisany do laudacyjnego zbioru dla Pani Joanny świetnie charakteryzuje nasz odbiór Pani Profesor, która zasług i zajęć ma tyle, że trudno je zliczyć: pisarka, wychowawca, wykładowca uniwersytecki, naukowiec, inicjatorka Fundacji Świat Dziecka, założycielka „Guliwera” – pisma o literaturze dla dzieci, recenzentka. Jest jurorką w wielu konkursach literackich, m.in. w konkursie im. Astrid Lindgren, organizowanym przez Fundację ABC XXI – Cała Polska czyta dzieciom, oraz w konkursie im. Kornela Makuszyńskiego, w których zostało nagrodzonych wielu znakomitych polskich pisarzy, jak np. Paweł Beręsewicz, Zuzanna Orlińska czy Katarzyna Ryrych.

Pani Joanna urodziła się 3 stycznia 1939 roku w Warszawie jako córka bibliotekarki i pedagoga. Oboje działali na rzecz edukacji, więc młoda Joanna, przesycona posłannictwem oświaty, wraz z braćmi obiecała sobie, że jej życie zawodowe nie będzie związane z dziećmi. Widać przeznaczone jej było kontynuować tradycje edukacyjne, bo, jak mówi, wylądowała między dzieckiem a książką w miejscu wyznaczonym przez tradycję rodzinną”. Jednak Joanna Papuzińska nie ograniczyła się tylko do pisania dla dzieci. Choć początkowo się tego wzbraniała, całe swoje życie poświęciła badaniom literatury dziecięcej i promocji czytelnictwa wśród najmłodszych.

Dzieciństwo

Wczesne dzieciństwo Autorki przypadło na czas II wojny światowej. Kiedy skończyła pięć lat, jej mamę zabrano na Pawiak, a rodzeństwo oddano pod opiekę do różnych domów. Asiunią zajmowała się babcia Tosiunia, a po wojnie tato. Ten okres swojego życia opisała Autorka w „Darowanych Kreskach” – książce uhonorowanej Nagrodą im. Janusza Korczaka. Później, już specjalnie dla młodszych dzieci, przybliżyła temat dzieciństwa podczas wojny w książce Asiunia, wydanej przez Wydawnictwo Literatura w serii „Wojny dorosłych – historie dzieci” w koedycji z Muzeum Powstania Warszawskiego. Opowieść pokazuje młodemu czytelnikowi wojnę z perspektywy dziecka, które uważnie obserwuje świat wokół i stara się z tej całej zawieruchy jak najwięcej zrozumieć. Po „Asiuni” Papuzińska napisała jeszcze dwie historie opisujące tamte czasy – Mój tato szczęściarz, w której czytelnik słucha opowiadania ojca o jego udziale w powstaniu warszawskim, i niedawno wydane „Krasnale i olbrzymy” o początkach komunizmu w Polsce i „Władzy Lodowej”, która podzieliła Marszałkowską i zmieniła ulubione sklepikarki małej Joasi w niemiłe ekspedientki. Wszystkie te książki przybliżają dziecku obraz wojny w sposób przystępny i, jak napisała o „Asiuni” dr Anna Piekarska, „pozwalają rodzicom poważnie porozmawiać z dziećmi o wojnie, nie wykraczając poza bezpieczne obrazy i emocje, i tym samym nie narażają dzieci na traumatyczne doświadczenia”.

Uniwersytet Warszawski

Po studiach dziennikarskich (na których poznała męża – ekonomistę Janusza Beksiaka) Papuzińska pracowała dwa lata w Wydawnictwie Harcerskim i rok w bibliotece dla dzieci. W 1964 roku została przyjęta na studia doktoranckie na pedagogice i w ten sposób rozpoczęła swoją ponad czterdziestoletnią karierę naukową. Jak wspomina: „temat czasopiśmiennictwa dziecięcego pielęgnowałam właściwie od czasu magisterium”. Jej praca habilitacyjna, poświęcona pierwszym kontaktom dziecka z książką, była przez wiele lat odrzucana przez Centralną Komisję Kwalifikacyjną, a działalność w Solidarności była źle widziana, więc w 1982 roku pisarka przeniosła się do Instytutu Bibliotekoznawstwa. Tam, wspierana i namawiana przez współpracowników, rozpoczęła pracę nad książką Zatopione królestwo, poświęconą fantastyce okresu międzywojnia, dzięki której otrzymała tytuł profesora nauk humanistycznych. Z jej inicjatywy w 1991 roku powstał kwartalnik poświęcony literaturze dziecięcej „Guliwer”, przy którym pracowała przez jedenaście lat.

Twórczość

Joanna Papuzińska debiutowała w 1956 roku jako siedemnastolatka opowiadaniem o Januszu Korczaku w „Świecie Młodych”. Od tej pory pisze nieprzerwanie do dziś, a na jej prozie i poezji wychowały się pokolenia. Któż z nas nie czytał przygód Rokisia, wesołego diabełka, opowiadań „Skrzydlatek” czy „Agnieszka opowiada bajkę”, wielokrotnie wznawianej „Naszej mamy czarodziejki” czy wierszy z tomików „Chwilki dla Emilki” lub „Pod bajdułem”. Co charakteryzuje jej twórczość? Łączenie baśniowości z realizmem współczesnego życia. Humor towarzyszący czytelnikowi podczas lektury jej utworów rozładowuje nieuświadomione lęki, pozwala dziecku postrzegać świat jako miejsce przyjazne i wszystkim życzliwe. W rozmowie z Autorką Świerczyńska mówi: „Tym zawsze nas Pani ujmowała – dystansem, żartem, ale gdy trzeba – powagą”.

Twoja Księgarnia

Zobacz książki Joanny Papuzińskiej:

Joanna Papuzińska - Agnieszka opowiada bajkę

Joanna Papuzińska - Mój bajarz odnowionyJoanna Papuzińska - Nasza mama czarodziejkaJoanna Papuzińska - Asiunia

1 komentarz

  1. Szukam o Tobie wiadomości, bo ostatnio od 3 lat,też coś pisuje do naszego pisma medycznego Panaceum,są to nieporadne felietoniki z życia emerytow,ale bardzo chętnie czytane.Nie wiem skąd mi się to wzięło.To Ty zawsze byłaś guru w tej dziedzinie w rodzinie.Na marginesie pytanie:co się z Tomkiem?Pozdrawiam Krzysztof z Łodzi.

Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


+ dwa = 9

Reklama