Pages Navigation Menu

Era polskiego kryminału

Era polskiego kryminału

Krajewski, Miłoszewski, Bonda – to jedni z najciekawszych twórców powieści kryminalnej. Rozwój i rosnąca popularność literatury gatunkowej sprawiła, że autorzy polskich kryminałów mogą dzisiaj konkurować z pisarzami ze Skandynawii. Doceniają nas zagraniczne media, w tym „New York Times” i brytyjski „Independent”. Rozpoczyna się era polskiego kryminału.

Polski detektyw wkracza na światowe salony

Jeszcze kilkanaście lat temu rocznie powstawało zaledwie kilka polskich kryminałów. Obecnie – ponad sto. Po powieść sensacyjną sięgają autorzy niezwiązani wcale z literaturą gatunkową. Kryminał pojawia się w twórczości Olgi Tokarczuk, Joanny Bator, czy Michała Witkowskiego. Jednocześnie rozszerza się lista autorów piszących książki z morderstwem w tle – oprócz czołowych pisarzy takich jak Marek Krajewski, Zygmunt Miłoszewski czy Katarzyna Bonda są to takie nazwiska jak: Gaja Grzegorzewska, Katarzyna Puzyńska, Marcin Wroński, Marcin Świetlicki. W ciągu ostatnich lat kryminał stał się jednym z najpopularniejszych gatunków w Polsce. Literatura gatunkowa wychodzi z cienia – dzisiaj nie mówi się już o niej jako powieści drugiego, gorszego nurtu. Powoli stajemy się kryminalną potęgą na miarę Skandynawii. Sława naszych pisarzy wykracza poza rodzimy rynek – angielskie i amerykańskie wydanie „Uwikłania” i „Ziarno prawdy” Zygmunta Miłoszewskiego zostały dostrzeżone przez branżowe pismo „Publishers Weekly”, a także otrzymały prestiżowe wyróżnienie, tzw. starred review.

Polski detektyw wkracza na światowe salony powieści kryminalnych – pisze „The New York Times”. Kryminalna seria Marka Krajewskiego została przetłumaczona na ponad 20 języków. Eberhard Mock, Teodor Szacki, Hubert Meyer czy komisarz Maciejewski pojawiają się w świadomości zagranicznych czytelników. „Nawet jeśli nie odróżniacie kiełbasy od kaszanki, czeka was uczta” – tak z kolei napisał „The Independent”. O wyjątkowości polskiego kryminału decyduje bogata i burzliwa historia Polski XX wieku. Widać to na przykładzie twórczości Miłoszewskiego – podejmowaną przez niego tematykę można nazwać epopeją o polskim społeczeństwie. Debiutancka powieść „Domofon” jest konfrontacją z ksenofobią, „Uwikłanie” mierzy się z postkomunistyczną mafią, w „Ziarnie prawdy” autor podejmuje temat antysemityzmu, z kolei w „Gniewie” pojawia się problem przemocy domowej. Tło polskich powieści kryminalnych wyróżnia się w gatunku zdominowanym dotychczas przez autorów brytyjskich, amerykańskich, a w ostatnim czasie – skandynawskich. Nadwiślańskie tajemnice i morderstwa przyciągają coraz większe grono czytelników. Według Marka Krajewskiego mimo że powieści są głęboko zakorzenione w historii i problemach współczesnej Polski, to mogą być czytane na całym świecie.

Wszyscy są uwikłani

Polska zbrodnia niewątpliwie zyskała popularność poza granicami kraju. Dzisiaj o polskim kryminale rozmawia się na poważnie. Powstały pierwsze nagrody literackie, jak na przykład nagroda Wielkiego Kalibru przyznawana za najlepszą powieść gatunkową. Festiwale przyciągają największe gwiazdy światowego kryminału – Jo Nesbo czy Borysa Akunina. Wśród nagrodzonych znaleźli się między innymi Marek Krajewski, Marcin Świetlicki, Mariusz Czubaj czy Gaja Grzegorzewska. Oprócz tego pojawiły się pierwsze kursy kreatywnego pisania, które przyniosły dziesięć debiutów. Kryminał zaczął być dostrzegany przez jury najważniejszych nagród literackich w Polsce. Trzeci tom kryminalnej trylogii Świetlickiego pt. „Jedenaście” otrzymał nagrodę Gdynia. „Ciemno, prawie noc” Joanny Bator – powieść spełniająca kryteria gatunku, zdobyła nagrodę Nike.

Obecnie Festiwal Kryminału we Wrocławiu to druga co do wielkości literacka impreza w Polsce, po krakowskim Festiwalu Conrada. O popularności gatunku świadczą również adaptacje filmowe. Agnieszka Holland zapowiedziała nagrywanie filmu opartego na powieści Olgi Tokarczuk, 2015 rok przyniósł już ekranizację drugiej powieści Zygmunta Miłoszewskiego – „Ziarna prawdy” w reżyserii Borysa Lankosza.

Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


+ 1 = trzy

Reklama