Pages Navigation Menu

Urodziny Olgi Tokarczuk

Urodziny Olgi Tokarczuk

Dzisiaj swoje urodziny obchodzi jedna z najważniejszych polskich pisarek – Olga Tokarczuk. Z tej okazji prezentujemy tekst, który omawia jej ostatnią książkę „Księgi Jakubowe”, za które w 2015 roku autorka została uhonorowana Nagrodą Literacką Nike.

Wcześniej znana była jako przedstawicielka polskiego realizmu magicznego. Po opublikowaniu „Ksiąg Jakubowych” potwierdziła, że jest najbardziej utalentowaną i utytułowaną pisarką średniego pokolenia. Ceniona jest zarówno przez profesjonalnych krytyków, jak i czytelników. W kategorii literatury pięknej Olga Tokarczuk to bez wątpienia ważna postać polskiej prozy.

Pierwsze opowiadania drukowała pod pseudonimem w popularnym piśmie młodzieżowym „Na przełaj”, a także we wrocławskiej „Mandragorze”. Zadebiutowała dobrze przyjętą powieścią „Podróż ludzi Księgi”, która nagrodzona została przez Polskie Towarzystwo Wydawców Książek. Niedługo potem pojawiły się jej najbardziej znane powieści: „Prawiek i inne czasy” oraz „Dom dzienny, dom nocny”. Pierwsza z nich szybko zostaje uznana za najlepszą książkę Tokarczuk. Autorka z miejsca staje się jedną z najbardziej interesujących polskich pisarek – zostaje trzykrotnie nominowana do nagrody Nike, którą zdobywa ostatecznie w 2008 roku za powieść „Bieguni”.

Jej utwory skłaniają do różnorodnych interpretacji – twórczość autorki badana jest z perspektywy psychologicznej, mitograficznej i feministycznej. Powszechnie wiadomo, że Tokarczuk inspiruje się Carlem Gustavem Jungiem. Kanon jej prywatnych lektur obejmuje dzieła Antoniego Czechowa, Tomasza Manna, Nikołaja Gogola czy Edgara Allana Poe. Z kolei wielbiciele i krytycy odnajdują w jej książkach elementy realizmu magicznego.

Przed „Księgami Jakubowymi” miała dosyć długą przerwę. W międzyczasie napisała kilka scenariuszy, a także wydała pierwszą powieść kryminalną w swojej twórczości „Prowadź swój pług przez kości umarłych”. Jednak to monumentalna powieść o żydowskiej i chrześcijańskiej kulturze osadzona w XVIII wieku potwierdziła jej pozycję w literaturze polskiej. Powróciła w imponującym stylu – nie tylko ze względu na ponad 900 stron objętości nowej powieści. Najnowsza książka Olgi Tokarczuk była jedna z najbardziej oczekiwanych polskich premier – zapowiedzi pojawiały się już dwa lata wcześniej.

Tokarczuk napisała pierwszą w swojej karierze powieść historyczną. Protagonistą jest Jakub Frank, przywódca heretyckiej sekty żydowskiej, nazywany „Mesjaszem Podola”. W książce zostają umieszczone większe i mniejsze postacie historyczne epoki – biskupi, protektorka Katarzyna Kossakowska, poetka Elżbieta Drużbacka, czy ksiądz Benedykt Chmielowski – autor pierwszej polskiej encyklopedii. „Księgi Jakubowe” pisane były łącznie przez 6 lat. Autorka przyznaje, że przed rozpoczęciem miała już rozpisane najważniejsze fakty i wydarzenia. Notatki i materiały zapisywała na rolce szarego papieru – daty, postaci umieściła na poziomej osi czasu. Czytała najważniejsze prace z epoki: „Nowe Ateny” księdza Chmielowskiego, „Księgę słów pańskich” Jakuba Franka, w trakcie zaawansowanego pracy nad powieścią pojawiła się fundamentalna praca Pawła Maciejki „The Mixed Multitude. Jacob Frank nad the Movement, 1755-1816”.  Sama Tokarczuk przyznaje, że czuła się tak, jakby niezależne siły wspierały pisanie powieści, „tak jakby światu zależało na tej książce”.

W wywiadzie dla „Newsweeka” przyznaje, że „Księgi Jakubowe” są bliskie „Prawiekowi i innym czasom”  –  choć napisane o 20 lat później, przez dużo dojrzalszą pisarkę. Dzieje frankistów, żydowskiej sekty religijnej, która przeszła na katolicyzm, interesowały ją od dawna. Historia Franka okazała się tak zdumiewająca i fascynująca, że poświęciła jej sześć lat swojego życia. W tym czasie kilka razy przeprowadzała się, przeżyła rozwód, kolejny związek, śmierć ojca. Napisała kryminał, dużo podróżowała. „Księgi Jakubowe” zostały świetnie przyjęte przez krytykę – imponują epickim rozmachem, wykorzystaniem tradycji powieści historycznej, różnorodnością możliwych interpretacji. Z dokumentów historycznych Tokarczuk stworzyła fascynujące portrety, w obszernej powieści podjęła grę z XIX-wieczną, klasyczną narracją. Potwierdza, że jest jedną z najbardziej utalentowanych polskich pisarek.

Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


+ 2 = osiem

Reklama