Pages Navigation Menu

Polska szkoła reportażu

Polska szkoła reportażu

Polski reportaż, podobnie jak kryminał, stoi na bardzo wysokim poziomie. Wśród naszych reportażystów najwybitniejsze nazwiska  – Ryszard Kapuściński, Hanna Krall, Małgorzata Szejnert, Wojciech Tochman, Mariusz Szczygieł. Publikacje non-fiction są najchętniej tłumaczonym gatunkiem polskiej literatury współczesnej. Reportaż staje się naszą narodową specjalnością.

Antologia polskiego reportażu 100/XX

Właśnie od Kapuścińskiego nastąpił gwałtowny rozwój literatury non-fiction w Polsce. Obecnie polski reportaż jest najczęściej tłumaczonym gatunkiem. Na pierwszym miejscu zestawienia jest Hanna Krall z siedemdziesięcioma tłumaczeniami, na drugim Mariusz Szczygieł przetłumaczony na 23 języki, na trzecim miejscu znajduje się Agata Tuszyńska (15 tłumaczeń). W ciągu ostatnich trzydziestu lat polscy reportażyści wypracowali sobie ważne miejsce w polskiej literaturze. Czytani są nie tylko w kraju, lecz także za granicą. Nasz reportaż doceniają w Europie i w Stanach Zjednoczonych – nowe pokolenie reportażystów stało się rozpoznawalną marką.

Aktualnie reportaż nie jest już „bękartem literatury pięknej i brukowej popołudniówki”.  Reportaże polskich autorów na równych prawach konkurują z zagranicznymi publikacjami. O sile polskiego reportażu świadczy wydana w 2014 roku monumentalna „Antologia 100/XX” zredagowana przez Mariusza Szczygła. Jest to zbiór tekstów liczący ponad 1600 stron, składający się na dwa tomy i zawierający reportaże stu polskich autorów. Publikacja była jednym z najważniejszych wydarzeń wydawniczych ubiegłego roku.

Szczygieł wybrał reportaże mniej znane, a dodatkowo sięgał po nie zawsze oczywistych autorów. Przeszukane zostały prywatne i publiczne księgozbiory – wszystko po to, aby dotrzeć do tekstów, które na początku XX wieku ukazywały się w gazetach, a nie w formie książkowej. Powstała z tego wyjątkowa antologia – dotycząca zarówno polskiej rzeczywistości, jak i egzotycznych krain. Pojawia się tematyka rosyjska i amerykańska, a także teksty, które były wstrzymane przez cenzurę – takie jak reportaż Kapuścińskiego o Nowej Hucie, czy „W Parowozie” Marii Dąbrowskiej. Wyselekcjonowany zbiór polskich reportaży staje się jeszcze większym wydarzeniem, gdy każdy tekst opatrzony jest komentarzem Szczygła oraz posłowiem Kazimierza Wolnego-Zmorzyńskiego – medioznawcy i profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego.

To nie jest zawód dla cyników

„To nie jest zawód dla cyników” – tak pisał o reportażu mistrz gatunku Ryszard Kapuściński. Zawód reportera wymaga od autora empatii, wrażliwości i otwartości. Każdy reportażysta kieruje się poczuciem odpowiedzialności za temat swojego tekstu. Nasi autorzy nie skupiają się jedynie na polskiej rzeczywistości – większość publikacji dotyczy zagranicznych krain. Wśród najczęściej tłumaczonych reportaży w zasadzie nie ma książek o Polsce. Do najpopularniejszych należy „Gottland” Szczygła opowiadający o Czechach. Odrębnym podgatunkiem jest reportaż wojenny – w tej kategorii znaczącymi autorami są Wojciech Jagielski z reportażami „Nocni wędrowcy” i „Wieże z kamienia”, a także Wojciech Tochman  –„Dziś narysujmy śmierć” oraz „Jakbyś kamień jadła”. Relacjonujemy konflikty wojenne z Ugandy, Czeczenii, Bośni i Rwandy.  Rosją zajmuje się Jacek Hugo-Bader, Turcją – Wojciech Szabłowski, a Kaukazem Wojciech Górecki. Wojciech Tochman zapuszcza się w slumsy Manili, z kolei Artur Domosławski podejmuje temat zabójstw w Amazonii.

W najbliższym czasie ukaże się najnowsza książka Andrzeja Muszyńskiego  –„Cyklon” będąca efektem podróży do jednego z najbardziej odizolowanych państw na świecie. Muszyński, który w 2013 roku zadebiutował świetnie przyjętym reportażem „Południe” tym razem mierzy się z tajemnicą dezertera, który ujawniał najściślej strzeżone sekrety birmańskiej junty.

Polski reportaż odpowiada na najważniejsze i najtrudniejsze pytania współczesności. Nowe pokolenie wychowanków Kapuścińskiego i Hanny Krall pokazują swoją klasę. Każdy rok przynosi kolejne znakomite polskie książki reporterskie.

Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


2 + = pięć

Reklama