Pages Navigation Menu

Marek Hłasko debiutuje po raz drugi. Premiera „Wilka”

Marek Hłasko debiutuje po raz drugi. Premiera „Wilka”

Niewątpliwie jedną z najważniejszych tegorocznych polskich premier będzie nieznana wcześniej powieść Marka Hłaski. „Wilk” zaskakuje tym bardziej, że jest to… niepublikowany debiut legendarnego autora. Już w 1953 roku pisarz miał podpisaną umowę z wydawnictwem Iskry. Premiera „Wilka” już jesienią tego roku.

Marek Hłasko został zapamiętany jako pokoleniowy idol. Już jako młody debiutant stał się gwiazdą warszawskiego świata artystycznego. W „Pięknych dwudziestoletnich” stworzył mit twardziela, buntownika i prowokatora. Nazywano go polskim Jamesem Deanem, a niespodziewana, nagła śmierć znacząco wpłynęła na stworzenie legendy. Do tej pory istnieją wątpliwości, czy było to samobójstwo, czy przypadkowe przedawkowanie środków nasennych połączone z alkoholem. O Hłasce pozostała opinia bywalca knajp, zawiadaki i amanta polskiej literatury.

Dzisiaj Hłasko nadal jest autorem modnym– idolem, symbolem buntu i nonkonformizmu. Stał się nawet jednym z bohaterów nowej publikacji „Dżentelmeni z PRL-u”. Marek Hłasko wciąż fascynuje kolejne pokolenia. W roku 2014 mieliśmy okazję uzupełnić swoje biblioteczki o wznowienia najsłynniejszych jego powieści – „Pięknych dwudziestoletnich”, „Sowy, córki piekarza”, czy zbioru opowiadań „Pierwszy krok w chmurach”, które ukazały się w nowej szacie graficznej autorstwa Urszuli Pągowskiej i Andrzeja Pągowskiego. W zeszłym roku, w przedzień 45. rocznicy śmierci Hłaski, ukazały się także „Listy”, stanowiące korespondencję pisarza obejmującą lata 1944-1969. Zbiór zawierający ponad 360 listów pokazał nowe oblicze Marka Hłaski.

Znany z licznych romansów i flirtów, bywalec warszawskich knajp okazał się niezwykle pracowitym pisarzem. Dużą część listów stanowi bowiem zawodowa korespodencja, negocjacje z wydawcami i korektorami. Okazuje się, że nie był to tak awanturniczy tryb życia, o jakim mówiły plotki. Hłasko zmagał się z oszczerstwami i donosami, dla PRL-owskich władz znany był jako „zdrajca i przemytnik broni przeciwko komunizmowi”. Tym razem odkryliśmy Hłaskę w roli syna, męża i kochanka. Zaskakująca okazała się korespondencja z żoną Sonją Ziemann. Listy pisane po rozwodzie przeczą obiegowym opiniom o awanturach i brutalnym rozstaniu. Opinia skandalisty stała się nieaktualna. Jaki Hłasko wyłania się z debiutanckiej powieści „Wilk”? Czy pozostało coś jeszcze do odkrycia?

Kolejny debiut

Hłasko zadebiutował w 1951 opowiadaniem „Baza sokołowska”. Jednak jego właściwy debiut zostanie wydany po ponad sześćdziesięciu latach. Dlaczego „Wilka” mamy okazję przeczytać dopiero teraz? Okazuje się, że Hłasko nie ukończył książki na czas. Mimo że umowa z wydawnictwem była podpisana już w 1953 roku, autor pracował nad książką do 1955 roku. Jak sugerują historycy literatury i krytycy literaccy, Hłasko nie był zadowolony z efektu końcowego. Pisarz miał złożyć rękopis w wydawnictwie do 1 grudnia 1954 roku, do druku jednak nigdy nie doszło. Pierwotnym tytułem nie był jeszcze wtedy „Wilk”, lecz „Człowiek z ostatniej granicy”. Ostatecznie Hłasko porzucił ten projekt i zajął się pisaniem zbioru opowiadań („Ósmy dzień tygodnia”). „Wilk” został odnaleziony we Wrocławiu w archiwach Zakładu Narodowego Ossolińskich.

Wydawnictwo Iskry wyda dwa warianty tej powieści: popularny oraz naukowy. Drugi z nich zawierał będzie obszerne przypisy, wstęp historyczno-literacki, rzetelne opracowanie okoliczności powstawania debiutu i tekst analityczny wyjaśniający genezę i strukturę powieści.

Wszyscy ci, którzy choć raz czytali powieści Hłaski, doskonale znają lumpenproletariacki świat jego książek. Podobną fabułę otrzymujemy w „Wilku”, który opowiada o Ryśku Lewandowskim – typowym chłopaku z Marymontu. Akcja „Wilka” osadzona jest w dwudziestoleciu międzywojennym. Jak to u Hłaski bywa, pisarz nie szczędzi nam bezpośredniej oceny polskich realiów, w których pełno złodziei, bezbrobotnych, pijaków i bezdomnych. Dla Ryśka, wielbiciela westernów, wzorem do naśladowania są zachodnie autorytety. Jak zwykle w powieściach Hłaski szlachetne ideały i nadzieja na lepsze życie zderza się ze smutną, polską rzeczywistością.

„Wilk” to zamykająca serię wznowień powieść Hłaski. Niewątpliwie jest to jedno z największych wydarzeń wydawniczych tego roku. Czy niepublikowany do tej pory debiut przyniesie nowy obraz twórczości pisarza? To okaże się już 23 września.

Zobacz książki Marka Hłaski:

Marek Hłasko - Piękni dwudziestoletniMarek Hłasko - Pierwszy krok w chmurachMarek Hłasko - Sowa, córka piekarzaMarek Hłasko - Drugie zabicie psa. Nawrócony w Jaffie

Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


− 2 = siedem

Reklama